Cyclus­stoornissen

Onregelmatig ongesteld, pijnlijke menstruaties, endometriose, premenstrueel syndroom (PMS), polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), cystes aan de eierstok(ken)... Er zijn allerlei klachten die jouw cyclus kunnen verstoren. Cyclusstoornissen hebben grote invloed op je dagelijks leven. Samen met jou kijken wij naar de onderliggende oorzaken van jouw klachten en welke behandelingen er mogelijk zijn.

Op deze pagina lees je over:

Hevig bloedverlies

Wat is hevig bloedverlies?

Bij hevig bloedverlies tijdens de menstruatie (ook wel menorragie) verlies je meer bloed dan gemiddeld of menstrueer je langer dan normaal. Je kunt bijvoorbeeld elk uur je maandverband of tampon moeten verschonen, last hebben van stolsels of je menstruatie duurt langer dan zeven dagen. Dit bloedverlies kan niet alleen lichamelijke klachten veroorzaken, maar ook je dagelijkse leven verstoren, op je werk, thuis of sociaal.

Wat zijn mogelijke oorzaken?

Hevig bloedverlies kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het baarmoederslijmvlies te dik, waardoor je iedere maand meer bloed verliest. In andere gevallen is er sprake van een onderliggende aandoening, zoals een poliep of vleesboom (myoom) in de baarmoeder. Ook hormonale schommelingen, bepaalde medicatie of een verstoorde bloedstolling kunnen bijdragen aan overmatig bloedverlies. Niet altijd is er direct een duidelijke oorzaak aan te wijzen.

Welke behandelingen zijn er bij hevig bloedverlies?

De behandeling hangt af van de oorzaak en jouw persoonlijke situatie. Soms is een verandering van leefstijl of medicatie voldoende. In andere gevallen is een medische ingreep nodig om het bloedverlies te verminderen of te stoppen. Bij Ellesie bieden we hiervoor onder meer de volgende vier bewezen effectieve behandelingen aan:

Blijf dus niet rondlopen met hevige menstruatieklachten. Samen kijken we naar de oorzaak en wat jij nodig hebt om weer onbezorgd door te kunnen.

Endometriose

Wat is endometriose?

De binnenkant van de baarmoeder is bekleed met baarmoederslijmvlies. Dit slijmvlies groeit elke cyclus onder invloed van hormonen en tijdens de menstruatie wordt het – met bloed – via de vagina afgevoerd uit het lichaam. Bij sommige vrouwen groeit dit slijmvliesweefsel ook op plekken buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld op de eierstokken, eileiders, de blaas of het buikvlies. We spreken dan van endometriose.

Dit verdwaalde weefsel reageert tijdens de menstruatiecyclus net zo op hormonen als het slijmvlies in de baarmoeder. Ook deze plekken worden dikker en gaan bloeden en dat kan problemen geven. Het bloed kan nergens heen, wat kan leiden tot littekenweefsel, verklevingen en vaak heel hevige, chronische buikpijn.

Tien procent van alle vrouwen heeft last van endometriose. In bepaalde families komt het vaker voor. Er zijn ook vrouwen die aangeven last te hebben gekregen van endometriose na een bevalling, een keizersnede, of door de jaren heen.

Wat zijn symptomen van endometriose?

De meeste vrouwen merken er niets van, maar sommigen krijgen door endometriose hevige pijn tijdens de ongesteldheid en/of tijdens het vrijen. Andere vrouwen kampen continu met buikpijn, ook als ze niet menstrueren. 

Verdere mogelijke klachten zijn pijn in de onderbuik, gewichtstoename, pijn in het middenrif, schouderklachten, darmklachten, bloedverlies, moeheid of een misselijk gevoel. Ook kan endometriose ervoor zorgen dat zwanger worden niet wil lukken.

Wil je meer weten over endometriose en mogelijke behandeling?

Lees dan verder op onze behandelpagina over endometriose voor meer uitleg over de diagnose, behandelopties en wat wij bij Ellesie voor jou kunnen betekenen.

PCOS

De afkorting PCOS staat voor polycysteus ovariumsyndroom, een syndroom dat bij ongeveer 5-10% van de vrouwen voorkomt. Als je dit syndroom hebt, worden in de eierstokken meerdere kleine blaasjes (follikels) gevormd, die moeilijk tot groei en eisprong (ovulatie) komen. Je menstruatie blijft daardoor soms ineens 2 à 3 maanden uit. Ook je vruchtbaarheid is hierdoor verminderd en je kunt last hebben van tussentijds bloedverlies en stemmingswisselingen.

Lees hier meer over PCOS, de symptomen en de mogelijke behandelingen.

PMS (premenstrueel syndroom)

Wat is PMS?

PMS is een syndroom, of beter gezegd een groep klachten en syndromen, die bij sommige vrouwen vlak voor de menstruatie en tijdens de menstruatie optreden. Ongeveer 25% van de vrouwen heeft last van PMS of PMS-achtige klachten. Dit kan zowel in de puberteit als op latere leeftijd. Vaak uit het premenstrueel syndroom zich in symptomen zoals:

PMS of PMDD?

Een hele kleine groep van de vrouwen tussen de 15 en 45 jaar, ongeveer 5%, heeft last van PMDS – premenstruele dysfore stoornis of dysforisch premenstrueel syndroom (soms aangeduid met de Engelse term PMDD: premenstrual dysphoric disorder). Een zeer ernstige vorm van PMS, waarbij emotionele verschijnselen zoals stemmingswisselingen, angst, gespannenheid en depressie in versterkte mate optreden. Het kan zelfs voorkomen dat klachten zo lang aanwezig zijn, dat iemand maar een week per maand klachtenvrij is.

PMS-behandeling

Omdat de klachten erg uiteenlopen en het (nog) niet geheel duidelijk is wat de oorzaak van PMS is, is behandeling van PMS ook niet eenvoudig. Maar vaak helpt het als je een gezonde leefstijl hanteert en begrip van je omgeving krijgt. Voor sommige vrouwen helpt anticonceptie zoals de pil of een spiraal, hoewel dit vaak ook bijwerkingen heeft.

Heb je veel last en wil je hulp, dan zijn er mogelijkheden. Bijvoorbeeld medicatie met het hormoon drospirenon, LHRH-agonisten en antidepressiva. Of een operationele ingreep. Er zitten voor- en nadelen aan de verschillende behandelingen voor PMDD en PMS. Overleg gerust met een van onze cyclusexperts over de beste optie voor jou.

Cysten

Waar en hoe ontstaat een cyste?

Een cyste is een vochtblaasje dat op veel plekken in het lichaam spontaan kan ontstaan. Op en rondom de schaamstreek en vulva gaat het vaak om een Bartholin cyste, welke erg pijnlijk, rood, warm en gezwollen kan zijn wanneer deze gaat ontsteken. Een snelle behandeling is dan nodig om de cyste en daarmee jouw klachten te ontlasten. Maar het kan ook voorkomen dat een Bartholin cyste vanzelf verdwijnt. Vaginale cysten kunnen ook optreden - deze geven incidenteel klachten, maar dat hoeft niet altijd. Ervaar je (plots) pijn of maak je je zorgen, geef dit dan aan bij je huisarts en laat je naar ons verwijzen.

De meest voorkomende variant van cysten in deze regio van het lichaam, zijn cysten op de eierstok. Daar gaan we hieronder wat dieper op in aangezien deze ook tot cyclusstoornissen kunnen leiden.

Symptomen van eierstokcysten

Meestal merk je niets van een cyste op de eierstok, maar symptomen die kunnen wijzen op een eierstokcyste zijn bijvoorbeeld een boller wordende buik, buikpijn en andere (vage) buikklachten. Daarnaast kun je acute pijnklachten krijgen bij cysten op de eierstok: deze kan spontaan ruptureren (knappen), of een pijnlijke ovulatie (eisprong) of torsio (verdraaiing van de eierstok om de vaatsteel) veroorzaken. Neem in dat geval direct contact op met de huisarts voor verder onderzoek. Je kunt dan doorverwezen worden naar een gynaecoloog.

Is een cyste op je eierstok gevaarlijk?

Over het algemeen zijn cysten op de eierstok onschuldig van aard. In de regel verdwijnen ze spontaan weer. Het kan echter voorkomen dat een cyste aan de eierstok acute pijnklachten geeft, bijvoorbeeld bij een torsio (een verdraaiing van de eierstok om de vaatsteel). Een enkele keer is een cyste kwaadaardig van aard. Je kunt dan buikklachten zoals hierboven benoemd ervaren, hoewel het vaak voorkomt dat je niets merkt.

Gaat een eierstokcyste vanzelf weg?

Vaak verdwijnt een cyste op de eierstok of omgeving spontaan. Maar er zijn cysten, zoals endometriosecysten (ook wel chocoladecysten genoemd), die niet vanzelf weggaan. Blijft een cyste lang zitten, ervaar je klachten of maak je je gewoon zorgen, aarzel dan niet om je huisarts te bellen. Zeker wanneer je acute pijnklachten hebt. De huisarts kan jou dan laagdrempelig naar ons verwijzen.

Onregelmatig ongesteld

Wat is een onregelmatige ongesteldheid?

Wanneer spreken we van een onregelmatige cyclus? Een normale menstruatie komt ongeveer één keer per maand voor. Het bloedverlies duurt meestal 3 tot 5 dagen, met een maximum van 7 dagen. De eerste drie jaar dat je ongesteld bent, kan je menstruatie qua duur, intensiteit en frequentie nog weleens wisselen en zelfs enkele maanden uitblijven. Dit zou niet langer dan enkele jaren aan moeten houden.

Het is handig om je menstruatie bij te houden door je cyclus op te schrijven of een app te gebruiken. Merk je dat je een afwijkende menstruatie hebt (langer dan 7 dagen, wisselende frequentie of onregelmatige menstruatiecyclus), neem dan contact met ons op voor verder onderzoek.

Hoe komt het dat mijn menstruatie onregelmatig is?

Er zijn allerlei oorzaken voor een onregelmatige menstruatie. Door stress, een ongezonde leefstijl of schommelingen met je gewicht bijvoorbeeld. Ben je rond de 16 jaar en net een paar jaar ongesteld, dan moet je lichaam nog een regelmatige cyclus ontwikkelen. Als je bezig bent met zwanger worden of in de overgang bent, is je menstruatiecyclus vaak ook onregelmatig. Daarnaast kan je met de pil niet regelmatig ongesteld zijn, doordat je de pil continu doorslikt of er geen onttrekkingsbloeding optreedt in je stopweek. Zo zijn er allerlei mogelijke oorzaken. Het is dus goed om jouw situatie eens te laten onderzoeken, als je twijfelt of je ergens zorgen over maakt.

Is het normaal als je een onregelmatige menstruatie hebt?

Er zijn veel vrouwen die onregelmatig ongesteld zijn, om allerlei redenen. Het is dus niet abnormaal, maar kan wel duiden op andere problemen of op lange termijn gevolgen hebben. Ben je bijvoorbeeld ineens onregelmatig ongesteld of heel erg onregelmatig ongesteld, ga dan eens het gesprek aan met een van onze specialisten om te kijken waar de menstruatieklachten vandaan komen.

Overige cyclusstoornissen

Bovenstaande zijn de meest voorkomende cyclusstoornissen. Andere klachten rondom de cyclus zijn bijvoorbeeld pijn rondom je menstruatie, tussentijds bloedverlies (spotting), bloedverlies na het vrijen (contactbloedingen) en bloedverlies na de overgang. Sommige van deze problemen kunnen heftige pijn veroorzaken of de cyclus verstoren. Dat heeft veel invloed op je dagelijks leven. Weet dat je niet alleen bent en dat een cyclusstoornis niets is om je voor te schamen. Vaak is behandeling goed mogelijk. Aarzel dus niet om hulp te zoeken als je een verstoorde cyclus ervaart.

Jouw cyclusstoornis behandelen bij Ellesie

Wanneer je bij ons centrum komt zullen we, afhankelijk van je leeftijd, vragen naar je klachten en symptomen. Samen gaan we stap voor stap kijken naar jouw cyclusprobleem. We doen gynaecologisch onderzoek en maken een (bij voorkeur inwendige) echo van de buik. Daarnaast kan aanvullend bloedonderzoek meer duidelijkheid verschaffen over de onderliggende problematiek.

Soms is het duiden van de oorzaak van de klachten al voldoende. Vaak kunnen we aanvullende medicatie geven om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat je cyclus regelmatiger wordt. Of adviezen, tips en medicatie die je stemming kunnen ondersteunen, waardoor jij wat stabieler door het leven kunt gaan. Een enkele keer is een operatie noodzakelijk en verwijzen we jou door naar een ziekenhuis waar we mee samenwerken.

Hoe dan ook: jij krijgt de juiste specialistische zorg op maat, die voor jou nodig is op dat moment in je leven. Zodat klachten worden weggenomen en jij weer helemaal jezelf kan zijn.